TÜSKA Nedir? Akreditasyon Süreci ve Sağlık Turizmi İçin Zorunluluk (2026)

TÜSKA (Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü), sağlık kuruluşlarını kendi standartlarına göre denetleyip akredite eden, 2015’te Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde kurulmuş kamu enstitüsüdür. Sağlık turizmi yetki belgeli hastane, tıp merkezi, laboratuvar ve diyaliz merkezlerinin 31 Aralık 2026’ya kadar TÜSKA akreditasyonu alması zorunludur.

TÜSKA nedir, kime bağlıdır?

TÜSKA, Türkiye’de sağlık hizmetlerinde kalite ve akreditasyon faaliyetlerini yürüten kamu enstitüsüdür; TÜSEB bünyesinde yer alır ve kâr amacı gütmez. Kendi tanımına göre bu alanda Türkiye’deki tek yetkili kuruluştur.

Kurumsal çerçeveyi 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çizer. TÜSEB kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir başkanlıktır ve ilgili olduğu bakanlık Sağlık Bakanlığıdır (md. 665). TÜSKA, TÜSEB bünyesinde kurulan enstitüler arasında sayılır (md. 672/1-e). Ulusal ve uluslararası düzeyde sağlık kuruluşlarını akredite etmek ve diğer ülkelerin akreditasyon kuruluşlarıyla karşılıklı tanıma anlaşmaları yapmak TÜSEB’in görevleri arasındadır (md. 666/1-f).

TÜSKA, sağlık akreditasyonunun uluslararası çatı kuruluşu ISQua’nın (International Society for Quality in Health Care) kurumsal üyesidir. Akreditasyon standart setleri ve denetçi eğitim programı ISQua tarafından akredite edilmiştir. Standartlar Türkçe ve İngilizce, PDF olarak yayımlanır.

TÜSEB ne iş yapar?

TÜSEB, sağlık bilimi ve teknolojileri alanında araştırma yapan, Ar-Ge projelerine mali ve bilimsel destek veren kamu kurumudur. İlaç, aşı, tıbbi cihaz ve tanı kiti gibi ürünlerin geliştirilmesini destekler; bünyesinde 9 araştırma enstitüsü bulunur. Akreditasyon işini bu enstitülerden TÜSKA yürütür.

TÜSKA, SKS ve JCI arasındaki fark

SKS, Sağlık Bakanlığı’nın tüm sağlık kuruluşlarına uyguladığı ulusal kalite standardıdır; TÜSKA akreditasyonu ise kuruluşun başvurusu ve TÜSKA denetçilerinin denetimiyle verilen bir belgedir. JCI ayrı bir uluslararası akreditasyondur ve sağlık turizmi yönetmeliğinde TÜSKA’nın yerine sayılmaz.

İki sistem birbirine bağlıdır: TÜSKA gibi Bakanlığın ilgili kuruluşunca hazırlanıp uluslararası akreditasyonu yapılmış standartlarla belge alan kuruluşlar, belge geçerli olduğu sürece SKS değerlendirmelerinden muaf tutulur ve kalite puanları 100 kabul edilir. SKS’nin işleyişini Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) rehberimizde, JCI ve TEMOS’u sağlıkta akreditasyon karşılaştırmamızda anlattık.

Sağlık turizmi için TÜSKA akreditasyonu zorunlu mu?

Evet, tesis türüne göre. Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik, hastane, tıp merkezi, tıbbi laboratuvar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmesini, diğer sağlık tesislerinin ise Bakanlıkça düzenlenen sertifikayı almasını zorunlu tutar (md. 6/1-b).

Süreyi yönetmeliğin geçici 1. maddesinin 3. fıkrası verir. Sağlık Bakanlığı Sağlık Turizmi Daire Başkanlığı 13 Mayıs 2026 duyurusunda aynı tarihi tekrarladı: süre sonunda akreditasyon ya da sertifikasyonu tamamlamayan tesisler, sağlık turizmi kapsamında uluslararası hasta kabulünü ve hizmet sunumunu sürdüremeyecek. TÜSKA’nın internet sitesindeki “Sağlık Turizmi Akreditasyonu İçin Kalan Süre” sayacı da 31 Aralık 2026’ya kurulu.

Uzatma var mı? 12 Ekim 2026 itibarıyla Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinde bu tarih değişmemiş, Bakanlığın sağlık turizmi duyurularında da uzatma yok. Tarihi Resmî Gazete’den izlemeye devam edin. Yetki belgesinin kendisini sağlık turizmi yetki belgesi rehberimizde, akreditasyon dışındaki tesislerin yolunu sağlık turizmi sertifikası yazımızda anlattık. Yönetmeliğin tamamı için sağlık turizmi yönetmeliği özetimize bakabilirsiniz.

Tıp merkezleri için ayrıca bir kural var mı?

19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, sağlık turizminden bağımsız olarak tıp merkezlerine üç yıl içinde TÜSKA belgesi almayı şart koşuyordu: yeni tıp merkezlerine ruhsattan, mevcutlara yönetmeliğin yayımından itibaren (md. 5/5, geçici md. 8). Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki notlara göre bu iki hükmün yürütmesi Danıştay Onuncu Dairesinin 17.12.2025 tarihli kararlarıyla durduruldu. Sağlık turizmindeki TÜSKA şartı ise ayrı yönetmelikte ve yürürlükte.

TÜSKA akreditasyon süreci adım adım

TÜSKA başvurusu TÜSKAnet üzerinden yapılır; süreç başvuru, öz değerlendirme, denetim ve kurul kararı olmak üzere dört ana aşamadan geçer. Adımlar TÜSKA Akreditasyon Programlarının Yürütülmesine Dair Usul ve Esaslar’a göre şöyledir:

1. Kurumsal üyelik: Tesis önce TÜSKAnet Akreditasyon Yönetim Sistemi’ne kurumsal üye olur (md. 5/1).
2. Başvuru formu: Formdaki başvuru kriterlerinin tamamını karşıladığınızı beyan edersiniz. Formun TÜSKA’ca onaylandığı tarih başvuru tarihi sayılır (md. 6/1). TÜSKA, programlara göre başvuruları dönemsel alabilir ya da limit koyabilir (md. 5/2).
3. Öz değerlendirme: Öz değerlendirme raporu ve yüklenen dosyalar sonradan kontrol panelinde de incelenir (md. 16/7).
4. Sözleşme ve takvim: Denetim öncesi sözleşme gönderilir, denetim günleri TÜSKA ile birlikte belirlenir (md. 8, 13).
5. Denetim: İlk denetimde denetim tarihinden önceki en az 3 aylık kayıtlar incelenir. Denetim yerinde, uzaktan ya da hibrit yapılabilir (md. 7).
6. Rapor ve karar: Ön rapor tesisle paylaşılır, kontrol paneli dosyayı gözden geçirir, Akreditasyon Yürütme ve Belgelendirme Kurulu karar verir. Kesinleşen rapor denetimden en geç 1 ay sonra TÜSKAnet’te paylaşılır (md. 14, 16).
7. Belge: Akreditasyon belgesi kurul kararından itibaren 30 gün içinde iletilir (md. 18/1).

Akreditasyon kategorileri

Belge dört kategoride verilir. Altın, Gümüş ve Bronz için süper çekirdek standartların %100’ü karşılanmalı, “karşılanmıyor” standart olmamalı ve performans göstergesi şartları sağlanmalıdır (md. 17/3).

TÜSKA belgesi kaç yıl geçerli?

TÜSKA akreditasyonu, akredite olunan tarihten itibaren 3 yıl geçerlidir (md. 19). Bu sürede 16. ile 20. ay arasında bir ara denetim yapılır ve ara denetimden 1 ay önce tesise haber verilir (md. 20). Süre bitmeden 6 ay önce TÜSKA hatırlatma yapar; 3 yılın sonunda yeniden başvurulmazsa belge kendiliğinden geçersiz olur (md. 21). Akredite olamayan tesis en erken 3 ay sonra yeniden başvurabilir (md. 17/6).

TÜSKA akreditasyon ücreti ve teşvikler

TÜSKA ücretleri sabit bir liste fiyatı değildir; TÜSKA Hizmet Ücretleri Yönergesi’ne göre denetim ücreti “gün sayısı × denetçi sayısı × gösterge rakamı × memur aylık katsayısı” formülüyle hesaplanır. Türkiye’deki başvurularda başvuru inceleme ücreti 1.000 TL’dir, akreditasyon belgesi için ayrıca ücret alınmaz.

Ara denetim ve yeniden denetimin gün, denetçi ve gösterge değerleri ayrı tablolarda yer alır. Memur aylık katsayısı dönemsel değiştiği için güncel TL tutarını TÜSKA Akreditasyon Programları Birimi’nden isteyin; TÜSKA da ücret sorularını bu birime yönlendiriyor. Fatura denetimden sonra en geç 15 iş günü içinde kesilir, ödeme denetimin bitişinden itibaren 30 gün içinde yapılır (Usul ve Esaslar md. 13).

Teşvik tarafında TÜSEB, 27 Mart 2025 duyurusunda TÜSKA belgeli kuruluşların akreditasyon için ödedikleri ücretin %60’ını Ticaret Bakanlığı’nın Pazara Giriş Belgeleri Desteği’nden alabileceğini açıkladı. Bu duyuru o tarihte yürürlükte olan hizmet ihracatı destek kararına dayanıyordu. 5448 sayılı o Karar artık mülga; 2026’dan itibaren destekler 10962 sayılı Karar’a göre veriliyor. Güncel çerçeveyi hizmet ihracatı ve destekleri yazımızda özetledik; oran ve limiti başvurudan önce Ticaret Bakanlığı’ndan teyit edin.

Akreditasyonu sitede ve tanıtımda nasıl göstermeli?

Sağlık turizmi yapan tesis, aldığı akreditasyon belgesini ya da sertifikayı internet sitesinde yayınlamak zorundadır (Sağlık Turizmi Yönetmeliği md. 13/2). Aynı madde, yabancı dil seçeneği olan bir internet sitesini ve sitedeki kuruluş adının yetki belgesindeki unvanla uyumlu olmasını da şart koşar. Bu alanları baştan doğru kuran bir sağlık turizmi web sitesi için web tasarım sürecimize bakabilirsiniz.

• Doğru bilgi verin: TÜSKA, kuruluşların akreditasyon durumunu kendi sitesinde yayımlar; tesis de kendi sitesinde bu durumu doğru yansıtmak zorundadır (Usul ve Esaslar md. 26). Kategoriyi ve geçerlilik tarihini olduğu gibi yazın.
• Durumu güncel tutun: Ara denetimde kategori değişebilir; hiçbir kategoriye girilemezse belge askıya alınır (md. 20/5, 20/6). Siteyi ve tanıtım materyallerini aynı gün güncelleyin.
• Değişiklikleri bildirin: Ad, sahiplik, bina ya da hizmet kapsamı değişirse TÜSKA’yı 15 gün içinde bilgilendirmeniz gerekir (md. 24/1).
• Tanıtım dili: Belgeyi anlatan metinler de Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Yönetmeliği‘ndeki ilkelere uygun hazırlanır.

Belgeyi yabancı hastanın anlayacağı dilde ve bulacağı yerde göstermek ayrı bir iştir. Çok dilli sitenin yapısını sağlık turizminde çok dilli SEO rehberimizde, yurt dışı hasta tanıtımını sağlık turizmi pazarlaması sayfamızda anlattık.

Bu yazı genel bilgidir; başvurudan önce güncel metni TÜSKA ve mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edin.