Hizmet İhracatı Nedir? Tanım, 3 Yöntem, Vergi ve Destekler (2026)

Hizmet ihracatı, Türkiye’de yerleşik bir kişi ya da kuruluşun yurt dışında yerleşik bir kişi ya da kuruluşa hizmet sunmasıdır. 2026’dan itibaren çerçeveyi 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı çiziyor. Yurt dışında yaşayan hastaya Türkiye’de verilen tedavi de bu tanıma uyar. Tanımı, yöntemleri, vergi tarafını ve destek kurallarını resmî metinlerden derledik.

Hizmet ihracatı nedir? Resmî tanım

Hizmet ihracatı, yurt içinde yerleşik bir kişi ya da kuruluşun, Genişletilmiş Ödemeler Dengesi Hizmetler Sınıflaması’nda (EK-1) yer alan bir hizmeti yurt dışında yerleşik bir kişi ya da kuruluşa sunmasıdır. Bu tanım, 26 Şubat 2026 tarihli ve 10962 sayılı “Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar”ın 4. maddesinde yer alır. Karar 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ocak 2026’dan geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi.

Aynı maddenin ikinci fıkrası bir sınır çiziyor: istatistik ve vergi mevzuatı hükümleri saklıdır. Bir hizmetin destek mevzuatında hizmet ihracatı sayılması, KDV istisnasını kendiliğinden getirmez.

EK-1’deki sınıflama 12 ana başlıktan oluşuyor: başkasına ait fiziksel girdiler için imalat, bakım ve onarım, taşımacılık, seyahat, inşaat, sigorta ve emeklilik, finansal hizmetler, fikri mülkiyet hakları kullanım ücretleri, telekomünikasyon-bilgisayar ve bilgi, diğer iş hizmetleri, kişisel-kültürel ve eğlence hizmetleri, resmi hizmetler.

Hizmet ihracatının 3 yöntemi

Karar’ın 5. maddesi üç yöntem sayıyor. Sağlık örnekleri bizim yorumumuzdur, Bakanlığın sınıflandırması değildir.

5448’den ne değişti?

10962, 19 Nisan 2022 tarihli 5448 sayılı Karar’ı yürürlükten kaldırdı; Ticaret Bakanlığı 5448’i artık “Mülga Mevzuat” altında listeliyor. Eski Karar’da dört yöntem vardı ve biri yurt dışında ticari varlık oluşturulması yoluyla hizmet ihracatıydı. 10962 bu yöntemi saymıyor. Dört yöntem sayan bir kaynak görürseniz mülga metne dayanıyor olabilir.

Hizmet ihracatı ile mal ihracatı arasındaki fark

Sağlık turizminde incelik şurada: yabancı hasta tedaviyi Türkiye’de alır, yani hizmetten Türkiye’de faydalanır. Bu yüzden yabancı hastaya verilen tedavide KDV Kanunu’nun ayrı bir bendine, 13/l’ye bakmak gerekir.

Sağlık turizmi neden hizmet ihracatıdır?

Yurt dışında yerleşik hastaya Türkiye’de verilen tedavi, Karar’daki yurt içi hizmet sunumuna uyar. Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine İlişkin Genelge’ye göre uluslararası sağlık turisti, medikal ya da termal turizm veya yaşlı ve engelli bakım turizmi kapsamında hizmet almak için geçici olarak Türkiye’ye gelen yabancıdır. Yurt dışında ikamet eden T.C. vatandaşları da tanıma girer.

Genelge sağlık turizminde iki tür yararlanıcı sayıyor (md. 5/10): ilgili kamu kurumunun izin ve denetiminde çalışan sağlık kuruluşu ve Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesine sahip, şirket olarak kurulmuş aracı kuruluş. Uluslararası sağlık turizmi yetki belgesinin nasıl alındığını ayrı yazıda anlattık.

Ticaret Bakanlığının Ağustos 2026 tarihli Ekonomik Görünüm raporuna göre Türkiye’nin hizmet ihracatı 2025’te 124,9 milyar dolar oldu; küresel hizmet ihracatındaki payı %1,29 (TCMB ve DTÖ verileri).

Vergi boyutu: KDV istisnası ve %100 kazanç indirimi

Vergide üç ayrı hüküm var: KDV’de iki istisna, gelir ve kurumlar vergisinde kazanç indirimi.

Genel hizmet ihracatı istisnası (KDV md. 11/1-a)

KDV Kanunu, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetleri istisna tutar. Yurt dışındaki müşteri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcıdır. İstisna için iki şart var: hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalı ve hizmetten yurt dışında faydalanılmalı (md. 12/2).

Yabancı hastaya tedavide ayrı istisna (KDV md. 13/l)

Bu bent 2018’de 7104 sayılı Kanunla eklendi. Sağlık Bakanlığınca izin verilen gerçek ya da tüzel kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere münhasıran sağlık kurum ve kuruluşlarının bünyesinde verdiği koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini istisna tutar.

Bu hizmetlerle birlikte sağlanan diğer teslim ve hizmetler, örneğin pakete eklenen konaklama ya da transfer, istisnaya dahil değil. Madde metni “yabancı uyruklu” kişileri sayıyor. Yurt dışında yaşayan T.C. vatandaşı hastalarda nasıl işlem yapacağınızı mali müşavirinizle netleştirin.

Gelir ve kurumlar vergisinde %100 kazanç indirimi

GVK md. 89/1-13 ve KVK md. 10/1-ğ, ilgili bakanlığın izni ve denetimiyle sağlık alanında çalışıp Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelere, bu faaliyetten elde ettikleri kazanç için indirim tanıyor. Kanundaki oran %80. 30 Nisan 2026 tarihli ve 33239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, oranı 1 Ocak 2026’dan başlayan dönemler için %100’e çıkardı.

İki şart kanunda aynen duruyor: kazancın beyanname tarihine kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi ve faturanın yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi. Bu bir istisna değil, indirimdir.

Hizmet ihracatçısına devlet desteği: sağlık turizmi kalemleri

10962 sayılı Karar dört programla destek veriyor: Hizmet Sektörleri Atılım, Markalaşma, Sürdürülebilirlik ve Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları. Sağlık turizmi ilk üçünde geçiyor. Klinikler için öne çıkan kalemler:

Dört kurala dikkat edin:

• Hedef ülke: Reklam-tanıtım, birim ve yurt dışı etkinlik gibi kalemlerde faaliyet Bakanlığın belirlediği hedef ülkelere yönelikse oran en fazla 20 puan artırılabilir (md. 44). Sabit bir “%70” yok.
• Güncelleme: Üst limitler her yıl başında en fazla yeniden değerleme oranında güncellenir (md. 43).
• Tek program: Aynı harcama için yalnız bir destek programından yararlanılır (md. 45/4).
• 1/3 kuralı: Atılım Programında ilk ödemeyi izleyen ikinci takvim yılından itibaren yıllık destek, önceki yılın hizmet ihracatı ve yurt dışı gelirleri toplamının 1/3’ünü aşamaz (Genelge md. 8). Örneğin önceki yıl bu gelirleri toplam 1.200.000 TL olan klinik, izleme yılında en fazla 400.000 TL destek alabilir.

Kalemlerin tamamı sağlık turizmi teşvikleri rehberimizde. Ayrıntı için komplikasyon sigortası desteğinin şartlarına, TURQUALITY® programının sağlık kuruluşları için şartlarına ve öne çıkan sağlık turizmi fuarlarına bakabilirsiniz.

Bir klinik hizmet ihracatçısı nasıl olur?

1. Yapınızı netleştirin. Sağlık kuruluşu musunuz, yoksa yetki belgeli, şirket olarak kurulmuş aracı kuruluş mu?
2. HİB’e üye olun. Devlete ait sağlık kuruluşları dışındaki yararlanıcılar için üyelik şart (Genelge md. 119/13); başvuruları da HİB Genel Sekreterliği inceliyor. HİB üyeliğinin şartlarını ve işleyişini ayrıca anlattık.
3. Aracı kuruluşsanız kapsama alım başvurusu yapın. Destek, kapsama alım tarihinden itibaren yapılan faaliyet ve ödemelere uygulanır (Genelge md. 6).
4. Fatura ve tahsilatı düzenleyin. Kazanç indirimi için fatura yurt dışındaki müşteri adına düzenlenir; desteğe konu ödemeler bankacılık kanalıyla yapılır (Genelge md. 119/1).
5. Süreleri izleyin. Başvuru kural olarak ödeme belgesi tarihinden, hasta ulaşım desteğinde hastanın Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılır (Genelge md. 98). Eksik belge için 3 ay süre var.
6. Finansal Bilgi Formunu takvime koyun. İzleme yıllarında form sunulmazsa başvurular değerlendirilmez (Genelge md. 8).

Sık yapılan hatalar

• Mülga 5448 sayılı Karar’a göre plan yapmak.
• Yabancı hasta faturasının tamamını KDV’siz kesmek; 13/l yalnız tedaviyi kapsıyor.
• 6 aylık başvuru süresini kaçırmak.
• Yurt dışı reklam bütçesini 1/3 kuralını hesaba katmadan kurmak.

Sağlık turizmi reklam hizmetimizde bu yüzden kampanyaları ve raporları hedef pazar bazında ayırıyoruz; hangi harcamanın hangi ülkeye yöneldiği başvuru dosyasında da net görünür.