Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik: Denetim Türleri, Süreç ve Yaptırımlar

Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik, özel sağlık kurum ve kuruluşlarının Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüklerince nasıl denetleneceğini ve aykırılıklarda hangi idari yaptırımların uygulanacağını düzenleyen yönetmeliktir. 17 Kasım 2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe girdi. Muayenehaneden hastaneye kadar özel sağlık tesislerinin tamamını kapsar.

Yönetmelik kimleri kapsar?

Kapsamda üç grup var (md. 2): Bakanlık izni, uygunluk belgesi ya da ruhsatıyla çalışan ve gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait tüm sağlık kurum ve kuruluşları; yetkisiz, izinsiz ya da ruhsatsız hizmet verenler; Bakanlıkça yetkilendirilen uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşları. Bu yetkinin nasıl alındığını uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi rehberimizde anlattık.

Denetimdeki muhatap “sağlık tesisi yetkilisi”dir: tesisin mesul müdürü, muayenehanelerde ise muayenehane sahibi hekim ya da diş hekimi (md. 4/1-k). Özel hastaneler, kendi yönetmeliklerinin Ek-2’sindeki denetim, sorgu ve idari yaptırım formuyla denetlenir (Özel Hastaneler Yönetmeliği md. 41/1); özel hastanelerin ruhsat ve faaliyet kurallarını ayrı bir yazıda topladık. Tıp merkezleri, poliklinikler, fizik tedavi ve rehabilitasyon müesseseleri ile muayenehaneler ise Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’in Ek-6’sındaki denetim sorgu ve idari yaptırım formlarına tabidir (Ayakta Teşhis Yönetmeliği md. 2, 29/1).

Sağlık tesisi denetimi türleri

Yönetmelik üç denetim türü tanımlar; dosya üzerinden denetim ayrıca düzenlenir:

Tesisler plandan bağımsız olarak her zaman habersiz denetlenebilir (md. 8/5). Bakanlık gerekirse başka illerin ekipleriyle iller arası olağan dışı denetim de yaptırabilir (md. 8/7). Yeni açılan tesis, olağan dışı denetimler hariç, ruhsat, izin ya da uygunluk belgesi onayını izleyen altıncı ayın sonunda denetlenir (md. 18/1). İl denetim planı ocak sonuna kadar sisteme işlenir ve yetkisiz kişilerle paylaşılmaz (md. 18/2).

TÜSKA belgeli hastanelere muafiyet

29 Ağustos 2026 tarihli ve 33355 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle TÜSKA akreditasyon belgesi alan özel hastaneler olağan denetimden muaf tutuluyor: platin ve altın kategoride 3 yıl, gümüşte 2 yıl, bronzda 1 yıl (Özel Hastaneler Yönetmeliği md. 5/8). Muafiyet yalnız olağan denetimi kapsar.

Denetim adım adım nasıl ilerler?

1. Yerinde inceleme: İllerde en az üç kişilik ekip denetler (md. 15/1) ve tesis yetkilisi refakat eder (md. 9/2). Ekip evrakta değişiklik yapmaz ve ihbarda bulunanın kişisel verilerini gizli tutar (md. 16/1).
2. Tutanak: Ek-2 Denetim Tutanağında denetim türü, sorgu formundaki soru numarası, hukuki dayanak ve tespitler yer alır (md. 16/1-c). Ekip ve yetkili imzalar; itiraz varsa şerh düşülür (md. 8/3).
3. Değerlendirme: İtiraz ve savunmaları İl Denetim ve Değerlendirme Komisyonu inceler (md. 11/3). Faaliyet durdurma, askıya alma ya da iptal gerektiren dosyalar Bakanlıktaki İdari Yaptırım Değerlendirme Komisyonuna gider (md. 12).
4. Uygulama: Yaptırım, olurdan itibaren en geç 15 iş günü içinde uygulanır (md. 10/2).

Aksi bildirilmedikçe bu adımlar Bakanlığın Sağlık Tesisleri Denetim ve İzleme Sistemi (Den-İz) üzerinden yürür (md. 8/1). Tesis yetkilileri bunun için güvenli e-imza edinmekle yükümlüdür (md. 9/3). E-imzalı tutanak yetkilinin kurumsal e-posta adresine gönderilir (md. 8/3). Bakanlığın Den-İz sunumuna göre sistemdeki öz denetim modülü, tesislerin Bakanlığın kullandığı denetim formlarını görerek kendi kontrolünü yapmasına imkân verir.

İtiraz ve savunma: kaçırılmaması gereken süreler

İtiraz, imza aşamasında tutanağa şerh düşülerek yapılır. Şerhe uygunsuzluğun sorgu formundaki sıra numarası, gerekçe ve dayanak belgeler yazılır (md. 11/1).

Süresinde iletilmeyen belge işleme konmaz (md. 11/1). Denetimden sonra yapılan başvuru da tutanağa bağlanmış uygunsuzluğa yaptırım uygulanmasını engellemez (md. 10/14).

Hangi idari yaptırımlar uygulanır?

Yaptırım, tesisin tabi olduğu mevzuatta o fiilin karşılığı olarak belirlenmiş olandır: uyarı, süre verilmesi, kısmi ya da tam faaliyet durdurma, ruhsat veya faaliyet izninin askıya alınması ya da iptali, idari para cezası, mesul müdürlük görevine son verilmesi ve suç duyurusu. İlgili mevzuatta aksine hüküm yoksa durdurma, askıya alma ve iptal Bakanlık, para cezası ve diğerleri valilik oluruyla uygulanır (md. 10/1).

Faaliyet durdurma

Faaliyet durdurulsa da yatan hastaların tedavisi sürer, yeni hasta kabul edilmez (md. 10/2). Kısmi durdurmada acil hizmetler hariç tutulur. Durdurulduğu hâlde hasta kabul eden tesisin faaliyeti iki kat süreyle tamamen durdurulur, yine kabul ederse ruhsatı iptal edilir (md. 10/4). Hasta hakları ihlalinde ilgili birim uygun şartlar sağlanana kadar durdurulur (md. 10/6); hasta haklarının çerçevesini hasta hakları yönetmeliği yazımızda anlattık. Valiliğe acil durumlarda derhal durdurma yetkisi veren 10. maddenin 3. fıkrasının yürütmesi ise Danıştay Onuncu Dairesinin 25.06.2024 tarihli, E.2024/223 sayılı kararıyla durdurulmuştur.

İdari para cezası

Ceza, fiilden bir önceki ayın brüt hizmet geliri üzerinden hesaplanır; gelir bildirim tablosu mesul müdür ve mali müşavir onaylı olmalıdır (md. 10/10). Aynı fiil ilk tespitten itibaren 365 gün içinde tekrarlanırsa ceza bir kat artar (md. 10/11, 10/17). Bu yönetmelikte ya da ilgili mevzuatta yaptırımı bulunmayan uygunsuzluklara 3359 sayılı Kanunun ek 11. maddesi uygulanır (md. 22/2):

Oranlar bir önceki aya ait brüt hizmet geliri üzerinden hesaplanır; TL tutarları kanun metnindeki alt sınırlardır. Kanuna göre bir yıl içinde tekrarda cezalar bir kat artar; üçüncüsünde bölümün ya da tesisin faaliyeti 10 güne kadar durdurulur. Devir de sorumluluğu silmez: tesisi devralan, denetimde tespit edilen uygunsuzluklardan doğan yaptırım sorumluluğunu da devralır (md. 10/12).

Mesul müdürün sorumluluğu

Ayakta teşhis ve tedavi kuruluşlarında mesul müdür, faaliyet ve denetimle ilgili her işlemde il sağlık müdürlüğünün ve Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır (Ayakta Teşhis Yönetmeliği md. 14/6). Görevin çerçevesini mesul müdürün görev ve sorumlulukları yazısında anlattık. Denetim yönetmeliği iki durumda kişisel yaptırım öngörür. Denetimde belge gösterme, doğru bilgi verme, refakat ve e-imza edinme yükümlülüklerini yerine getirmeyen yetkili bir yıl içinde iki kez uyarılır; üçüncüsünde mesul müdürlüğüne son verilir ve üç yıl mesul müdürlük yapamaz (md. 9/4). Dosya üzerinden denetimde istenen bilgileri zamanında girmeyen yetkili için de iki uyarıdan sonra görevden alma ve üç yıllık yasak öngörülür (md. 6/3). Mesul müdür tanımı olmayan tesislerde üçüncü tespitte faaliyet üç gün durdurulur (md. 9/4).

Tanıtım ve sosyal medya da denetleniyor

Olağan dışı denetimin gerekçelerinden biri sosyal medya ve internetteki aykırı bildirimlerdir (md. 5/1-b). Tanıtımın kuralları 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik‘te yer alır. Bu yönetmeliğe göre Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve il sağlık müdürlükleri basın, sosyal medya ve internet sitelerini düzenli olarak tarar. Aykırı bulunan tanıtım, denetim yönetmeliğinin usulüyle Den-İz üzerinden denetlenir ve tanıtım için kurulan il değerlendirme komisyonunda karara bağlanır.

Sağlık tesisleri ve sağlık turizmi aracı kuruluşlarına 3359 sayılı Kanunun ek 11. maddesinin 5. fıkrasına dayanan yaptırımlar uygulanır; mesleğini serbest icra etmeyen, hekim ve diş hekimi dışındaki sağlık meslek mensupları ile ruhsatsız hizmet verenler ise Reklam Kurulunda değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığına ya da ticaret il müdürlüklerine bildirilir (Tanıtım Yönetmeliği md. 11-12). Bu süreci Reklam Kurulunun sağlık reklamlarına verdiği cezalar yazısında ele aldık.

Bu yüzden sitenizdeki sayfalar ve sosyal medya paylaşımlarınız da bir denetim dosyasına girebilir. Quixify’ın mevzuata uygun sosyal medya yönetiminde paylaşımlar yayından önce kliniğin onayından geçer; medikal SEO çalışmalarında site içerikleri de sağlık tanıtım mevzuatına uygun hazırlanıp onaya sunulur.

Denetime hazırlık kontrol listesi

• Yetkilinin güvenli e-imzası geçerli mi? (md. 9/3)
• Kurumsal e-posta adresini kim izliyor? (md. 8/3)
• Sorgu formunu Den-İz’in öz denetim modülünde doldurdunuz mu?
• Brüt hizmet geliri tablosu mesul müdür ve mali müşavir onaylı mı? (md. 10/10)
• Zorunlu tıbbi hizmet birimlerinin hepsi var mı? (md. 10/5)
• Site ve sosyal medya içerikleri tanıtım sınırında mı? (3359 ek md. 11/5)

Bu yazı genel bilgidir; somut bir denetim dosyasında hukuk danışmanınızla çalışın.